διαγένεση

Όρος της γεωλογίας ο οποίος περιλαμβάνει το σύνολο των φυσικοχημικών και μηχανικών φαινομένων που μετατρέπουν τα ασύνδετα ιζήματα σε πραγματικά πετρώματα, τροποποιώντας τη δομή, τον ιστό ή ακόμα τη χημική τους σύσταση. Μετά τη διάβρωση πετρωμάτων που ήδη προϋπάρχουν, τη μεταφορά των υλικών και την απόθεσή τους στο βάθος της θάλασσας (ιζηματογένεση), ακολουθεί η δ. Οι κυριότερες φάσεις της δ. είναι: α) η συμπύκνωση και στερεοποίηση του ιζήματος, που οφείλεται στην πίεση (μηχανική δράση)· β) η βιομηχανική δράση των μικροοργανισμών (κυρίως μικροβίων), που μεταβάλλουν την οργανική ή και την ανόργανη ύλη των ιζημάτων, προκαλώντας σύνθεση νέων ενώσεων (αμμωνιακά άλατα, διοξείδιο του άνθρακα κλπ.)· γ) η συγκόλληση με συνδετική ύλη η οποία οφείλεται στην καθίζηση διαφόρων ορυκτολογικών ουσιών, διαλυμένων στο νερό που κυκλοφορεί μέσα στο ίζημα (χαλαζίας, ασβεστίτης, σιδηρίτης, δολομίτης, κλπ.) ή ακόμα στην εξάτμιση του νερού· δ) η κρυστάλλωση, δηλαδή η δευτερογενής αύξηση των κόκκων των ορυκτών με την απόθεση νέας κρυσταλλικής ύλης (ειδικότερα ασβεστίτη και χαλαζία) και η συγκέντρωση των κόκκων σε αθροίσματα, με την παράλληλη απομάκρυνση μεγάλης ποσότητας νερού από το ίζημα· ε) η απομάκρυνση των αλάτων που περιέχονται μέσα στο νερό των θαλάσσιων ιζημάτων· στ) η μετασωμάτωση (αποπυριτίωση, απασβέστωση, δολομιτίωση, εξανθράκωση κλπ.), δηλαδή η υποκατάσταση της ανόργανης ή οργανικής ύλης των ιζημάτων από ένα άλλο ανάλογο ορυκτό (σε αυτή την περίπτωση υπάγεται και η απολίθωση των οργανισμών). Οι φάσεις γ, δ, και ε της δ. αποτελούν τα φυσικοχημικά φαινόμενά της. Κατά τη διάρκεια της δ., ο κυριότερος παράγοντας είναι το νερό που, καθώς κυκλοφορεί μέσα στα ιζήματα, προκαλεί όλες αυτές τις φυσικοχημικές διεργασίες. Στο τελευταίο στάδιο (στ) οι χημικές μεταβολές είναι πιο ριζικές, γιατί πραγματοποιούνται κάτω από υψηλές πιέσεις (που φτάνουν τα 100 κιλά/τ. εκ.) και θερμοκρασίες (μέχρι και 200° C). Τα όρια των διαφόρων φάσεων της δ. και των μηχανικών και φυσικοχημικών φάσεων είναι δύσκολο να διακριθούν, όπως άλλωστε είναι δύσκολο να καθοριστεί πού τελειώνει η δ. και πού αρχίζει η μεταμόρφωση.

Dictionary of Greek. 2013.

Look at other dictionaries:

  • Μετέωρα — Συγκρότημα μοναστηριών χτισμένων στην κορυφή απότομων και ξεκομμένων μεταξύ τους βράχων, διάσπαρτων σε μια έκταση περίπου τριάντα τ. χλμ., ανάμεσα στα όρη Χάσια, Αντιχάσια και Κόζιακας, του νομού Τρικάλων, στο σημείο ακριβώς, όπου ο Πηνειός… …   Dictionary of Greek

  • διάβρωση — Όρος που χρησιμοποιείται στη γεωλογία και, υπό ευρεία έννοια, αναφέρεται στο σύνολο των διεργασιών που προκαλούν διάφοροι φυσικοί παράγοντες, με αποτέλεσμα την αργή αλλά συνεχή αποσύνδεση και αποκομιδή, λιγότερο ή περισσότερο έντονη κατά τόπους,… …   Dictionary of Greek

  • κερατόλιθος — Πυριτικό ιζηματογενές πέτρωμα, που σχηματίζεται μέσα στη θάλασσα. Η προέλευσή του είναι χημική ή οργανογενής (πιθανότατα από τη διαγένεση των διατόμων του πλαγκτόν της θάλασσας). Το χρώμα του είναι τεφρό, μαύρο ή ερυθρωπό. Ο κ. αποτελείται από… …   Dictionary of Greek

  • ψαμμίτης — Πέτρωμα που αποτελείται κατά κύριο λόγο από κόκκους άμμου μεγέθους 0,02 έως 2 χιλιοστά, από τη διαγένεση της οποίας προκύπτουν οι ψ. Η άμμος μπορεί να προέρχεται από ρέοντα, θαλάσσια ή λιμναία ύδατα, ή ακόμα από τη δράση του ανέμου. Η φύση του… …   Dictionary of Greek

  • διαγονιδιακοί οργανισμοί — Οργανισμοί που έχουν ενσωματώσει στο γονιδίωμά τους ξένο DNA. Ονομάζονται και γενετικά τροποιημένοι οργανισμοί. Το ξένο DNA αποκαλείται διαγονίδιο και η όλη διαδικασία διαγονιδιακή τεχνολογία ή διαγένεση. Η μεθοδολογία των δ.ο. αναπτύχθηκε και… …   Dictionary of Greek

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.